موزه های قاضی آنتب

استان قاضی آنتب از نظر جغرافیای تاریخی در سر راه نظامی،تجاری و فرهنگی تقاطع شمال سوریه-آناتولی شرق-غرب در قرار 

دارد. استان قاضی آنتب در طول تاریخ شاهد فرهنگهای متفاوت بوده است و در حدود بیش از ۲۵۰ تپه خاکی باستانی در آن وجود دارد. یکی از قدیمیترین یافته های آناتولی ابزار سنگی است که از غار دولوک بدست آمده است. تاریخ این ابزار به ۶۰۰ هزار سال قبل و عصر پالئولیتیک میرسد. منطقه رد تمدنهای هوری،هیتی،پارسی،یونانی، رومی، بیزانسی و اسلامی را در خود حفظ کرده است. بیش از ۳۰ حفاری در منطقه انجام گرفته است. بیشتر آثار موزه قاضی آنتب در سایه این حفاریها بدست آمده است. در موزه حدود ۶۵ هزار قطعه وجود دارد. موزه هایی که تابع مدیریت موزه قاضی آنتب هستند عبارتند از: موزه باستانشناسی، موزه قوم شناسی، موزه فضای باز یسمک واقع در بخش ایسلاهیه. علاوه بر آن حدود ۶۹۳ اثر نادر فرهنگی غیرمنقول و ۲۲۱ مکان قدیمی تحت نظارت مدیریت موزه قرار دارد. هسته اولیه موزه قاضی آنتب به سال ۱۹۴۴ و قبل برمیگردد که توسط صباحت گویوش با آثاری که از اطراف و اکناف جمع آوری شده بود ایجاد گشت و نخست در مکان مسجد نوری محمد پاشا به فعالیت پرداخت و از سال ۱۹۶۹ به ساختمان امروزی منتقل گشت. منطقه از نظر باستانشناسی بسیار غنی است و فراوانی آثار بدست آمده گسترش موزه را ضروی کرد. در سال ۱۹۷۶ کارهای توسعه موزه آغاز و کماکان ادامه دارد. در ساختمان فعلی پنج سالن نمایش وجود دارد.

 گارگاه ۲ مجسمه سازی و موزه فضای باز یسمک موزه در روستای یسمک در بخش ایسلاهیه ستان قاضی آنتب واقع است. گارگاه مجسمه سازی در بالای تپه که از سنگ بازالت است و کارا تپه نامیده میشود قرار دارد. این مکتن نخستین بار توسط انجمن شرقشناسی آلمان در تپه خاکی زنجیرلی توسط فلیکس فون لوشان مشاهده و به دنیای علم معرفی شد. در اینجا در سالهای ۱۹۶۱-۱۹۵۸ پروفسور دکتر بهادر آلکیم عملیات حفاری و اکتشاف انجام و در اینمورد نشریه ای علمی به چاپ رسید. منطقه در نیمه دوم هزاره ۲ قبل از میلاد تابع دولت هیتیت شد و این مکان مقدس سنگی در دوره آنها وظایف جدیدی را بعهده گرفت. گفته میشود که در اینجا استادکاران هیتی و در برخی مواقع استادکاران و هنرمندان هوری نیز فعالیت کرده اند. فعالیت کارگاه اندک مدتی سست شد و در دوره پادشاه متاخر هیتی در سده ۹ قبل از میلاد مجددا فعالیت آن شدت گرفت و در این مرحله هنر آرامی و آشوری در آن پربارتر بود. اسلوب اصلی هنری در اینجا در کنار اسلوبهای آسیایی روش اورینتال است که بعدها در غرب رشد بیشتری کرد و در فرهنگ حاشیه اژه تاثیر بسیار گذارد هسته اصلی نقطه اتصال هنر کلاسیک و هنر یونانی شد.ت. اطلاعات بسیاری در مورد تکنیک کارگاه در دست است. زمانیکه روی صخره صاف میشد و ابعاد بلوک مشخص میشد سوراخهایی در آن حفر میکردند و در آن چوبهای خشک فرو میکردند. چوبها را خیس میکردند و چوب منبسط باعث ایجاد ترک در

صخره میشد.


بلوکهای سنگ بازالت که با این روش بدست می آمد سپس آنها را به روی تپه میبردند و بر اساس سفارش کار انجام میشد. برای آنکه خطوط ریز روی آنها زمان حمل صدمه نبیند این خطوط را در محل استفاده بر روی آن نقش میزدند. نمونه این کار فنیکس است که در زنجیرلی از آب درآورده شده و در موزه قاضی آنتب در معرض نمایش است. در این آتلیه عظیم که تحت مدیریت و نظارت دولت فعالیت میکرد میتوان تمام انواع و خطوط کاری مجسمه سازی را مشاهده کرد. در دوره آشوریان کلیه هنرمندان و استادان آن به آشور برده شدند و آتلیه بهمان صورت رکود تا به زمان ما باقی ماند. گویی پس از صرف نهار استادان و صنعتگران با نواختن شیپور مجددا به سر کارشان بازخواهند گشت و همه چیز از نو جان خواهد گرفت. در پی فعالیتهای موزه قاضی آنتب در حال حاضر در حد ود ۲۰۰ مجسمه سنگی در معرض نمایش است. مجسمه فنیکس، شیر نشسته، شیرهای درها، شیرهای بالدار ، الهه کوه که سمبل کوههای آمانوس است، صحنه های جنگ بصورت برجسته و تکه های پراکنده معماری در حالت طبیعی به نمایش درآمده اند. آتلیه سنگ که بیش از ۵۰۰ سال فعالیت داشته است ، بعنوان تنها نمونه ای است که تا روزگار ما به یادگار مانده است.

 موزه باستانشناسی

نمایش موقت و ویترینهای ناستالژیک در سالن باریک و دراز قسمت ورودی اغلب آثاری که جنبه موقت داشته و جایشان را با آثار دیگر عوض میکنند دیده میشوند. برای جلب علاقمندان به نقاشی و کاریکاتور به موزه نمایشگاهی از کارکاتور «باستانی»، علاقمندان به شیمی،طب،داروسازی دو ویترین تحت عنوان «لوازم طبی در عصر باستان» ، و برای آشنایی با دستاوردهای جدید در موزه های جهان قسمت «اخبار سایر موزه ها و فعالیتهای باستانشناسی» و تصاویری از مکانهای باستانی اطراف در سه تابلو جای گرفته است. یک بخش مهم در این سالن به « ویترینهای ناستالژی» اختصاص یافته است. در اینجا برای اولین بار در موزه هایمان تصاویری که از سال ۱۸۶۴ بر روی صفحات سرب گرفته شده تا دوربینهایی که از ۱۹۱۰ تا به امروز مورد استفاده قرار گرفته به تعداد ۱۲۰ دستگاه و متعلقات آنها تحت عنوان «تاریخ پیشرفت دوربینهای عکاسی» به معرض نمایش گذارده شده است. همچنین کارت پستالهایی از شهرهای مختلف جهان از ابتدای قرن بیستم در «کارت پستالها از قدیم تا به امروز» و رادیوهای قدیمی،گرامافون،تلفن، ماشینهای تایپ، چرخ خیاطی،ساعتهای قدیمی، و اشاء مشابه در معرض نمایش است تا پلی میان خاطرات گذشته بازدید کنندگان و زندگی معاصر آنها ایجادکرده تا باعث ترغیب تماشاگران به زیارت موزه شود.

 سالن ادوار تاریخی در این سالن، خانه های مسکونی آناتولی و قاضی آنتب و نقاط حفاری بصورت نقشه و پنلهای بزرگ معرفی شده و ادوار تاریخی منطقه تصویر شده است. در قسمت اول ویترین تاریخ طبیعی جای گرفته ، خصوصا لوازم سنگی و موادی که با آنها بکار میرفته مربوط به عصر پالئولیتیک از کنارهای رود دولوک و فرات. ابزار مربوط به دوره کالئولیتیک و عصر برنج ، تمدنهای مربوط به عصر آهن کانند اورارت در ویترینهای دیگر جای گرفته است. در قسمت دوم ویترین مخصوص دوره هخامنشیان پارس، هلنی و کوماژن و خصوصا آثار دوره رومی قرار دارد. در این بخش طروف تزیینی مربوط به بیزانس و تمدن اسلام و شمعدانهای مختلف در معرض نمایش است. در سالن ویترین مخصوص «حفاری بلقیس/زوگما» و « عروسک کودکان در اعصار» قرار دارد. علاوه بر اینها در این قسمت استخوانهای مربوط به یک ماموت و یک کروکودیل پرشده در معرض نمایش قرار دارد.

 سالن بلقیس/زوگما در این سالن دراز و باریک آثاری که از حفاریهای بلقیس بدست آمده خصوصا سنگ مزار و مجسمه و برجسته کاری و کارهای موزائیک در معرض نمایش است. مجسمه های مقابل اتاقهای مزار و برجسته کاریهای مربوط به دفن شدگان در راهرو چیده شده است که ویژگی خاصی به نکروپولهای زوگما داده است.


سالن اشیاء کوچک و سکه در این سالن که به تازگی ایجاد شده است مجسمه های برنزی انسان و حیوانات مربوط به کلیه ادوار ، اشیاء مقدس، فیگورها، مهرها، مهرهای استوانه ای، سوزنهای تزیینی، دستبند، سنگ زینتی، نگین انگشتر، مهرهای گلی باستانی، اشیاء زینتی از نقره و طلا با آخرین تکنیکهای جدید موزه داری در معرض نمایش است. از طرف دیگر، ابزار ضرب سکه و سکه های ادوار مختلف بهمراه توضیحاتی در مورد ارزش زمانی آنها در معرض نمایش است. سکه های طلا، نقره، برنز و نشانهای مربوط به دوره عثمانی در معرض تماشا است. راهرویی سالن بلقیس را به سالن نمایش متصل میکند و در آن دو ویترین چوبی است «عروسکهای کودکان قاضی آنتب»که توسط سایین آکتن به استادکاران سفارش داده و مشابه آنها ساخته و به موزه هدیه شده است در معرض نمایش است. سالن نمایش در این سالن ، برای اولین بار در کشور در ۶۰ پنل تصویری «ساخت و ساز شهری در عصر روم » با تصاویر و خطوط زیبا به تصویر کشیده شده است. علاوه بر آن، تصاویر «آثار معماری ترکیه» و «خزانه فرهنگی باستانی ما» و «آناتولی غارت شده» در ابعاد بسیار بزرگ که توسط علاقمندان هدیه شده یا از جاهای مختلف گردآوری شده است بهمراه ماکتهای کوچک آثار در معرض نمایش است. به علاوه ، در گوشه ای دیگر «آتا تورک و موزه ها» به زبان انگلیسی و ترکی توام با عکسهای زیبا به مناسبت ۷۵ سالگرد تشکیل جمهوری ترکیه به علاقمندان موزه تقدیم

شده است.

 حیاط موزه


در حیاط جلوی موزه تصاویر برجسته روی سنگ بازالت با مراسم جنازه مربوط به دوره هیتیت و اواخر هیتیت قرار دارد. در حیاط پهلویی سمبل های عقاب و زن-عقاب مربوط به بلقیس/زوگما از عصر روم و سنگهای مزار در معرض نمایش است. علاوه بر آن، چهار سنگ مزار مربوط به عصر روم در حیاط قرار دارد. پس از اتمام ساختمان جدید موزه کلیه نمایشگاهها خصوصا نمایشهای فضای باز تغییر خواهد کرد. سالن های جدید مجسمه و کارهای موزائیک تحت نام« فرهنگ قاضی آنتب» چیده خواهد شد و در چهار سالن بزرگ صنایع دستی قاضی آنتب، خانه و مهمانسراها ، طرز زندگی، فرهنگ باراک، آثار مربوط به معیشت، افراد شهیر به همراه لوازم و اسناد و مدارک با تکنیکهای جدید موزه داری به بازدیدکنندگان تقدیم خواهد شد.

 جاده ایستگاه ، شماره ۲

تلفن: ۲۳۱۱۱۷۱ (۰۳۴۲) فاکس: ۲۳۰۳۰۱۷ (۰۳۴۲)

بجز روزهای دوشنبه از ساعت ۱۲-۸ و ۱۷-۱۳ برای بازدید باز است.

 موزه قوم شناسی حسن سوزر


ساختمان موزه در محله بیگ، خیابان حنیف اوغلو قاضی آنتب قرار دارد که در اوایل قرن بیستم ساخته شده است. ساختمان چندین بار دست به دست گشته و سرانجام در شرایط نامناسبی توسط حست سوزر خریداری شد و پس از بازسازی توسط وی به شرط استفاده تحت نام « موزه قوم شناسی حسن سوزر» به وزارت فرهنگ و گردشگری تحویل داده شد. ساختمان برای ایجاد مخزن در سه طبقه در دل صخره کنده شده است که دو طبقه آن به راه اصلی و دیگری به حیابان فرعی باز میشود و دارای سه ورودی است. در اصلی و بزرگ به باغچه «حیاط» وارد میشود و دارای تزیینات است، و در کوچک به قسمت «سلاملیک» وارد میشود. در گوشه جنوب غرب حیاط در طبق بالا اتاق نشیمن، طبق پایین آشپزخانه و توالت قرار دارد. ساختمان به صورت دو طبقه مستقل است. این قسمت توسط خدمتکاران خانه مورد استفاده قرار میگرفته است. حیاط با سنگهای رنگی و با ظرافت فرش شده است. طبقات بدروم دو طبق است که به یگدیگر راه دارد و ساختمانها حدود ۲ متر از هم فاصله دارند. کاملا مانند غاری است که در سنگ محلی ساخته شده و به عنوان انبار کوزه های روغن زیتون مورد استفاده بوده است و در آن محل انبار مواد غذایی و چاه آب وجود دارد. در این قسمت یک دستگاه بزرگ بافندگی قرار دارد.

طبقه همکف دو اتاق به نام «اوجاکلیک» شامل آشپزخانه ،حمام خانه و کوره برای گرم کردن آب حمام است و از دو طرف برای رفتن به طبق بالا پله وجود دارد. حمام  ویژگیهای حمام ترک را دارد و توسط آبگرمی که از کف گرمخانه میاید گرم میشود. اتاق دست چپ ورودی «اتاق تنور» نامیده میشود. اسمش از تنور سنگی است که روی آن کرسی و لحافی روی کرسی پهن شده است گرفته شده که روشی محلی برای گرم شدن است. در طبقه اول اتاقی سنگی با تزیینات رنگی ، یک شیر آب و سه اتاق که رو به حیاط هستند توجه را جلب میکند. یکی از اتاقها اتاق عروس، دیگری اتاق نشیمن و روزمره و اتاق سوم مخصوص برای پذیرایی و اقامت مهمان مرد در نظر گرفته شده است. در طبقه دوم دو اتاق مخصوص صاحبخانه چیده شده است. طبقه سوم برای رفتن به تراس و قسمت «کبوترها» و یک اتاق دارد. این قسمت برای رفع خستگی از فعالیت روزانه بسیار دنج است. قسمتهای درون ساختمان به منظور نشان دادن کارهای روزمره با لوازمات محلی چیده شده و در گوشه و کنار مجسمه های مانکنی زندگی را زنده نشان میدهد.

محل ایوب اوغلو، خیابان حنیف اوغلو شماره ۶۴

تلفن: ۲۳۰۴۲۲۱(۰۳۴۲)

بجز روزهای دوشنبه همه روزه در ساعات کاری برای بازدید باز است.