مکانهای دیدنی در ترکیه، موزه مانيسا

بناهاي روستاي مانيسا كه در دامنه هاي شمالي كوه سيپيلوس واقع شده‌اند از عصر عتيق تا به امروز 

بناهاي روستاي مانيسا كه در دامنه هاي شمالي كوه سيپيلوس واقع شده‌اند از عصر عتيق تا به امروز شكل اوليه خود را حفظ كرده‌اند. مانيسا و توابع آن كه از قرون ۷-۵ پيش از هجري تا به امروز بستر تمدن و فرهنگ عهد ليدياييها بود، از مهمترين روستاهاي عهد امپراتوري بيزانس نيز به شمار مي رود. مانيسا بعدها پايتخت بيگهاي ساري خان اوغول ها و در زمان عثمانيان نيز روستاي شاهزادگان شد. در زمان جمهوريت با تغيير بافت معماري و فرهنگي، اين روستا با تبديل به يكي از مدرن ترين روستاهاي اين دوره شد. مردم مانيسا كه از صدها سال پيش تا به امروز از طريق حفظ اسناد مربوط به باورها و عقايد و هنرهاي دستي خويش، آداب و رسومات پيشينيان خود را حفظ كرده‌اند، آثار منقول فرهنگي را از توابع مانيسا جمع آوري كرده و در موزه اي كه بعدها در ۲۹ اكتبر ۱۹۳۷ از سوي والي، مراد گرمن در دارالفنون مراديه افتتاح شده بود، به نمايش عموم گذاشتند. بناي اين دارالفنون مستطيلي و طاق آن گنبدي است. اين بناي مستطيلي شكل از سوي معمار سينان ساخته شده است. محوطه دارالفنون باطاقهاي گنبدي محاط شده كه هر كدام داراي چند اتاقند.

به علت كمبود براي نمايش آثار باستاني كه روز به روز به تعدادشان افزوده ميشد، در سال ۱۹۷۲ در طرف شرقي اين دارالفنون، ساختمان بزرگي براي نمايش آثار باستاني بنا نهاده شد. آثار فرهنگي نگهداري شده در بخش آثار باستاني اين موزه به لحاظ بازتاب فرهنگ بومي مردم ليديا، حائز اهميتند. تمامي آثار اين موزه از مناطق بومي ليديا و شهرهاي باستاني سارديس «صاليحلي»، فيلادلفيا «آك شهر»، تياتريا «آك حصار»، ژوليا- گوردوس «گوردس»، سائي تتائي «دميرجي»، آپوللونيس «مجيديه- آك حصار»، ماگنسياآد سيپلوس «مانيسا»، ستراتونيكئيا – هادريانوپوليس «سيلديك-كيرك آغاچ»، ناكراسا «باكير-كيرك آغاچ» و آتتاليا «سلچيكلي- آك حصار»، دالديس«كمر صالحلي»، كابالا «يورد باشي- كولا»، آييگا «مانيسا»، خاراكيپوليس «چاغلايان-گوردس»، مائي نوئيا «منيه-كولا» و… آورده شده‌اند. در اين كلكسيون ميتوان فرهنگ غني مردم منطقه را از عصر مفرغ تا اواخر بيزانس را مشاهده كرد. در زير طاق عمارت خانه مجسمه و تنديسهاي مربوط به خدايگان بركت (كيبله، آتنا ديونيوس، هرسس) به همراه مجسمه هايي از عهد رم به نمايش گذاشته شده است.

در اين موزه تصاوير برجسته حضرت مريم و عيسي (ع)، جبرئيل و ميكاييل پوشش نقره‌اي انجيل، فرسك طاوس دار (از يك گور گنبدي شكل واقع در ساردين آورده شده است). متعلق به دوره بيزانس، سمبلهاي متنوع دوران يونان باستان و قنديلهاي گوناگون بانظم خاصي به نمايش درآمده است. در مجموعه سكه ها انواع سكه‌ها از دوره‌هاي قديمي تا پايان دوره عثماني با توجه به دوران تاريخي به نمايش گذاشته شده است. اين سكه ها دراين منطقه به ويژه سارديس ضرب شده است. همچنين در موزه انواع اثرهاي تاريخي كوچك مانند نيم تاجه، انگشتري‌ها، جامها، دستبندهاي طلايي، كاسه ها و تپچه هاي نقره اي و فيقورها و موگيرهاي نقره اي به چشم ميخورد. اين آثار متعلق به دوره هاي ماقبل تاريخ، آركاييك، كلاسيك يونان باستان، روم باستان و بيزانس مي باشد. در موزه سالن بزرگي به نام سالن سارديس براي نمايش اثرهاي منطقه تاريخي سارديس اختصاص يافته است. اين سالن در تركيه و دنيا از نظر علمي بسيار مشهور مي باشد. (حفاريهاي سارديس از سال ۱۹۵۷ شروع شده است).

 در اينجا انواع اثرهاي تاريخي از قرن ۷ قبل از ميلاد يعني زمان شكل گيري دولت قدرتمند ليديا تا دوره سارديس قديم به نمايش درآمده است كه برخي از آنها عبارتند از: ظروف آشپزخانه و جامهاي شراب، موزاييك كف، مجسمه هاي خدايان سارديس، كلاهخود و اسلحه هاي به جامانده از جنگ پرسها با سارديس ها. در سالن مجسمه هاي سالن موزاييكهاي كبيسه، مجسمه هاي قهرمانان جوان، دختر جوان، آفروديت، مجسمه هاي بزرگ افراد برجسته و بزرگ و گزيده داستانهاي افسانه اي به نمايش گذاشته شده است. در سالن ديگري هم فسيلهاي رد پاي انسانهاي متعلق به ۲۵۰۰ سال قبل از اسلام، ظروف سفالي و ريتونهاي دوره عصر مفرغ، بتهاي مرمري ويژه پرستش، آثار دوره ميكن (پسيكتر، كيليكس، كوزه و سلاحهاي برنزي) و لحدهاي سفالي و آثار باستاني كوچك كشف شده از شهر كلوزومناي به چشم ميخورد.

 آثار دست نوشته موجود در موزه مانيسا تعداد زيادي از كتيبه ها و آثار دست نوشته در موزه مانيسا بهنمايش گذاشته شده است، اين دست نوشته ها از توجه و علاقه ويژه مردم آن زمان به نوشتن خبر ميدهند. كتيبه هاي به دست آمده در نتيجه تحقيقات و حفريات انجام شده در مانيسا پس از بررسي به موزه انتقال يافتند. مقاله هايي نيز در زمينه اين كتيبه ها نوشته شده است. در اين كتيبه ها مي توان اطلاعاتي در مورد نحوه شكل گيري تاريخ فرهنگي، اقتصادي، اجتماعي مردم، سند افتخار و بخشنامه هاي امپراتوريها و پادشاهان و سنگهاي مسافت شمار مربوط به عهد رم رايافت. نمونه هاي از آثار هنري مردم آناتولي در بخش مدرسه دارالفنون به نمايش گذاشته شده است. در اين بخش آثار ديني، نظامي و برخي از اشياي مورد استفاده مردم از دوره ساري خانلي ها، عثمانيان و جمهوريت به يادگار مانده اند.

 در بين اين آثار تكنيك كنده كاري در كنار كتيبه مربوط به يوسف اوغلي فاكيح و داكي اوغلي محمد به چشم ميخورد. نمونه هايي از آثار چيني آلات مردم آناتولي، پارچه هاي زربافت و آثار دست نوشته مربوط به قرون ۱۸-۱۷ در ويترينهاي جداگانه اي به نمايش گذاشته شده اند. آثار انتقال يافته از موزه توپ كاپي ساراي به اين موزه در سال۱۹۶۵ از حيث نمايش زندگي كاخ نشيني حايز اهميت است. در بين اين آثار پارچه هايي كه بوسه گاه مردم زيارت كننده پادشاه بودند، به همراه حوله هاي زربفت حمام و كاسه «سورره» كه پولهاي هزينه سفر حج، زره توري، كلاهخود جواهر نشان، زانوبند، سپر ساخته شده از پوست كرگدن، كمان، انگشتانه، دست بند، نمونه هايي از سلاحهاي طرحدار و تفنگها و شمشيرهايي كه نام صاحبشان روي آنهانقش بسته، از آثار ناياب اين موزه به شمار ميرود. در كنار اشياي مربوط به زندگي كاخنشين، آثار ديني و نظامي، زيور آلات روسري ها، پارچه هاي يمني و تورهاي د=ستباف كه سمبل ذوق و استعداد زنان تركيه هستند، آبكشها و لباسهاي قديمي ديگر نيز در انبار موزه نگهداري مي شوند.

محله ساري خان بيگ، جاده مراد، پلاك ۱۰۷

تلفن: ۲۳۱۱۰۷۱(۰۲۳۶) فاكس: ۲۳۲۰۰۶۲(۰۲۳۶)

به غير از روزهاي دوشنبه همه روزه از ساعت ۸ الي ۱۷ براي بازديد عموم آزاد است.

 تياتريا

شهر باستاني تياتريا، در مرز بين شهرهاي آك حصار و مانيسا واقع شده است. امروزه بر روي تپه هاي باستاني اين شهر، خانه هاي مدرني ساخته شده است. در نتيجه حفريات انجام شده به سال ۱۹۶۸ الي ۱۹۷۱ در مركز اين شهر مدرن كه به گورستان تپه معروف است، يك ايوان ستون دار كه مربوط به قرن ۴-۲ ميلادي بود، در كنار بازمانده هاي يك بناي ساخته شده با نقشه آبسيدال مربوط به قرن ۶-۵ ميلادي بود، يافت شد. ايوانهاي ستون دار در عهد امپراتوري رم، در بيشتر شهرهاي غرب آناتولي در برخي جاده‌ها ساخته ميشدند. تاريخ ساخت كهنترينبناي مذهبي شهر (مسجد الو) به طور كامل مشخص نيست. يافتنه هاي معماري نشان ميدهد كه اين بنا در دوره مسيحيت به عنوان كليسا مورد استفاده قرار مي گرفته است. و در قرن ۱۵ تبديل به مسجد شده است. آكروپل شهر در تپه شهر كنار بيمارستان دولتي آك حصار قرار دارد.

 فيلادلفيا

 فيلادلفيا كه در قسمت مركزي آك شهر قرار دارد در زير بناهاي تاسيس شده شهر مدفون شده است.

 فيلادلفيا در زمان امپراتوري پرگامون توسط آتالوس فيلادلفوس دوم بنا شده است. در زمان حاكميت رم به خاطرازدياد معابد فستيوالها بنام «آتن كوچك» خوانده مي شده است. در دوره بيزانس به خاطر اهميت فوق العاده شهر ديوار مستحكمي به دور آن كشيده شده است. در نتيجه حفاريهاي انجام شده در فيلادلفيا يك معبد و يك سالن تئاتر مربوط به عهد رم باستان يافت شده است. همچنين در اين حفاريها قسمت زيادي از صحن تئاتر و بخشي هم از محل تماشاگران كشف شده است. فقط قسمت اصلي معبد‏ قسمتي از بلوكهاي مرمري از معبدي كه طي ۲ قرن ساخته شده است تا به امروز سالم مانده است. يكي از آثار تاريخي محتشم شهر نيز كه فقط سه پايه اصلي آن مانده است كليساي استژن مي باشد. اين كليسا در قرن ۶ ميلادي ساخته شده است و در دوره هاي بعد مورد مرمت و بازسازي قرار گرفته است. در نتيجه حفاريهاي انجام شده بناي ديگري نيز در داخل مرزهاي بيزانس پيداشده است. اين بنا داراي دروازه اي به نام در شرقي است. اين دروازه داراي دو برج مي باشد يكي از آنها به شكل نيم دايره وديگري هم مستطيلي شكل مي باشد. در دوره امپراتوري تركان تعطيل شده و ديگر از آنها استفاده نشده است.

 شهر آيكاي

 شهر آيكاي يكي از ۱۲ شهري است كه هرودت از آنها نام برده است.اينشهر در غرب ايالت مانيسا، در حومه كوههاي يونت در محدوده روستاي كوسه ها قرار دارد. تاريخ ساخت آن به دوره آركئوليتيك (قرن ۶ و۷) برميگردد. اين شهر در دوره يونان باستان يكي از مراكز مهم بوده است. در اين دوره با افزايش تعداد بناهاي شهر وسعت شهر بزرگتر شده است. در دوره امپراتوري تيبروس اين شهر به خاطر وقوع زلزله دچار خسارت زيادي شده بود و به دنبال آن اين شهر دوباره بازسازي شده است.

 منطقه اي كه شهر آيكاي در آنجا قرار دارد، به نمروت قلعه معروف است، ديوارهاي شهر با توجه به اراضي شهر ساخته شده است. در داخل حصار در قسمت شرقي بناي آگورا قرار دارد. در قسمت جلويي اين بنا يك بالكن زيبا ساخته شده است. و ديوارهاي محتشمي دور اين بناي سه طبقه احداث شده است. در قسمت شمالي اين بنا ساختمان bonlenterioدر جنوب استاديوم بالكن دار در غرب سالن تئاتر معبد دميز و در شمال بقاياي معبد ديگر شبيه پريپتروس وجود دارد. در ۶۸ كيلومتري خارج شهر در بستر كجادره بقاياي معبد آپولون نيز كشف شده است. حفاريادر خود شهر هنوز ادامه دارد.

 شهر باستاني سارديس

 شهر سارديس پايتخت امپراتوري ليديا بوده و در قرن ۶ قبل از ميلاد بعد از اينكه پرسهابه حكومت آنها پايان دادند تبديل به يكي از مراكز مهم ساتراپ (حكمراني) شده بوده است. اين شهر كه در دوره روميهاو يونان باستان هم شهر مهمي بوده است. در دوران امپراتوري بيزانس به مركز استقرار اسقف‌ها تبديل شده و اسم و اهميت خود را تا به امروز محفوظ كرده است. حفاريهاي سارديس قبل از جنگ جهاني دوم آغاز شده و از سال ۱۹۵۸ به بعد با ملحق شدن دانشگاههاي هاروارد و كرنل و با كمك موسسه علوم شرق شناسي آمريكا تا امروز بدون وقفه ادامه دارد. در اين حفاريها اطلاعات جالبي از دوره هاي مختلف شهر به دست آمده است. معبد طلا كه ماد ثروت امپراتوري ليديا مي باشد در سال ۱۹۶۸ در شمال پاك تولوس از زير ماسه هاي رودخانه سارد بيرون آورده شد. قبرستان پادشاهان ليديا در منطقه بين تپه در كنار تپه هاي باستاني واقع است. از اين تپه هاي باستاني هرودت نام برده و آنها را بااهرام مصر مقايسه كرده است. در عهد عتيق شهرت زيادي داشته است. آكروپل شهر مثل يك تپه پرشيب و بلند است. ديوارهاي شهر كه تاريخ ساخت آنها به قرن ۶ قبل از ميلاد برميگردد، داراي نشانه هايي از كاربرد سنگ در دوره ليدياست. در كنار اين ديوارها بقاياي قلعه متعلق به دوره بيزانس وجود دارد. براساس اين يافته ها اين آكروپل به منظور دفاع از شهر ساخته شده است.

معبد آرتميس

تاريخ ساخت معبد به دوره يونان باستان برمي گردد و به احتمال زياد در يك محوطه مقدس بوده است. اين معبد همانند ايون و به شكل pseudodiopteros ساخته شده است. در ابتدا به نام آرتميس مشهور بوده است. در دوره هاي بعدي جلاي معبد به چهار بخش تقسيم شده بوده است. در اين بخشها سر مجسمه هاي آرتميس،زئوس، پوليئوس و تنديسهاي آنتونينوس پيوس پادشاه امپراتوري روم و همسرش فاوستينا كشف شده است. اين معبد در سال ۱۷ بعد از ميلاد در اثر زلزله به شدت ويران شده و در زمان امپراتوري تيبريوس همانند نقشه قبلي دوباره ساخته شده است. در قرن ۴ يك شاپل نيز به قسمت جنوب شرقي اين معبد اضافه شده است.

مجموعه سالن ورزشي- حمام

 اين بنا به شكل معماري بناهاي امپراتوري درمركز شهر آنتيك ساخته شده است. اتاقها و سالنهاي اين نوع بناها به صورت منظم و متقارن بوده و در وسط آن يك حمام وجود دارد. ميدان مربعي شكل اين مجموعه ورزشي محل نمايش و برگزاري مسابقات ورزشي بوده و سالنهاي گنبددار آن به عنوان حمام مورد استفاده قرار ميگرفته است. در قسمت بين حمام وميدان مجموعه يك مكان دوطبقه ستون دار باحياط مرمري وجود دارد. اين بنا كه احتمالا در قرن دوم ميلادي ساخته در دوره هاي مختلف چندين بار مرمت شده است.

 كبيسه

 اين كبيسه در قسمت جنوبي حياط مربعي شكل مجموعه سالن ورزشي به شكل كليسا در دوره امپراتوري روم بنا شده است. و داراي دو بخش ورودي ستوندار و اصلي مي باشد. ظرفيت گنجاش بخض اصلي ۱۰۰۰ نفر مي باشد و كف آن با موزاييك و ديوارهايش باسنگهاي مرمري تزيين شده است.